Co jeść na chory żołądek i jelita? Przepisy na zdrowe dania

Nie wiesz, co jeść, gdy boli żołądek albo dokuczają jelita i każda potrawa kończy się wzdęciami lub biegunką. W tym artykule znajdziesz proste zasady diety lekkostrawnej i zobaczysz, jak krok po kroku ułożyć jadłospis, który nie podrażnia przewodu pokarmowego. Dostaniesz też gotowe przepisy na kleiki, zupy krem, dania białkowe i łagodne desery przy refluksie, zapaleniu żołądka czy wrzodach.

Co jeść na chory żołądek i jelita – zasady i korzyści

Przy chorym żołądku i jelitach podstawowy cel diety to zmniejszenie dolegliwości takich jak ból, zgaga, nudności, wzdęcia czy biegunki. Musisz tak dobierać jedzenie, aby nie drażniło błony śluzowej, nie pobudzało nadmiernie wydzielania soku żołądkowego i nie przyspieszało gwałtownie perystaltyki. Dieta ma też wspierać regenerację uszkodzonej śluzówki, dlatego ważne są łagodne metody obróbki kulinarnej i spokojne tempo jedzenia.

W praktyce najczęściej stosuje się dieta lekkostrawna oraz jej odmiana, czyli dieta żołądkowa stosowana przy refluksie żołądkowo-przełykowym, zapaleniu żołądka czy wrzodach żołądka i dwunastnicy. W ostrzejszych stanach lekarz może zalecić dietę jeszcze bardziej łagodną, z potrawami papkowatymi lub półpłynnymi, nazywaną potocznie dietą żołądkową w wersji „łagodnej”. Taki sposób żywienia odciąża przewód pokarmowy i ułatwia gojenie.

Prawidłowo dobrana dieta na chory żołądek i jelita przynosi wiele korzyści: zmniejsza stan zapalny, pomaga regulować perystaltykę jelit, wspiera odbudowę korzystnej mikroflory i ogranicza ryzyko odwodnienia przy biegunkach lub wymiotach.

Przy nasilonych objawach, takich jak krwawienie z przewodu pokarmowego, smoliste stolce, gwałtowna utrata masy ciała czy silny ból, konieczna jest pilna konsultacja z lekarzem, a nie samodzielne eksperymenty z dietą.

Produkty zalecane i przeciwwskazane – lista i wskazówki

Jeśli zmagasz się z bólem żołądka, zapaleniem żołądka, refluksem czy bólami jelit, wybieraj produkty niskoresztkowe, o niskiej zawartości tłuszczu, łagodne dla śluzówki i łatwe do strawienia. Unikaj tego, co zwiększa kwaśność soku żołądkowego, wzmaga wzdęcia albo długo zalega w żołądku, czyli potraw smażonych, bardzo tłustych, pikantnych, mocno przyprawionych i gazowanych napojów.

Przy planowaniu zakupów możesz oprzeć się na kilku głównych grupach produktów, które najczęściej dobrze sprawdzają się w diecie żołądkowej i lekkostrawnej:

• Produkty skrobiowe – biały ryż, drobne kasze, jasne pieczywo pszenne i sucharki dostarczają energii, a jednocześnie nie obciążają nadmiernie żołądka.
• Gotowane warzywa niskoresztkowe – marchew, dynia, ziemniaki, cukinia czy kabaczek są łagodne, łatwe do rozgniecenia i dobrze tolerowane przez chore jelita.
• Chude źródła białka – gotowany lub duszony kurczak, indyk, cielęcina oraz białe ryby typu dorsz wspierają regenerację tkanek, nie powodując nadmiernej produkcji kwasu.
• Fermentowane produkty mleczne o łagodnym smaku – jogurt naturalny, kefir o obniżonej zawartości tłuszczu, jeśli są tolerowane, pomagają odbudować mikroflorę jelitową.
• Płyny i elektrolity – woda niegazowana, lekkie napary ziołowe i rozcieńczone soki owocowe zapobiegają odwodnieniu i pomagają w łagodzeniu podrażnienia śluzówki.
• Tłuszcze w małych ilościach – świeże masło, oliwa lub olej rzepakowy dodane do gotowej potrawy ułatwiają wchłanianie witamin, nie powodując ciężkości.
• Łagodne przyprawy – natka pietruszki, koperek, bazylia czy odrobina cynamonu pozwalają poprawić smak jedzenia bez podrażniania żołądka.
• Źródła witamin i minerałów – dojrzałe banany, pieczone jabłka, brzoskwinie bez skórki czy kisiel z siemienia lnianego uzupełniają dietę w składniki odżywcze i działają osłaniająco.

Produkty zalecane przy problemach żołądkowo-jelitowych

W codziennym jadłospisie możesz sięgać po konkretne, sprawdzone produkty, które są podstawą diety lekkostrawnej i diety żołądkowej.

• Kleik ryżowy – delikatny, półpłynny posiłek na bazie ryżu białego, bardzo dobrze tolerowany przy biegunkach i podrażnionej śluzówce.
• Ryż biały – gotowany do miękkości, świetna baza do zup, puree warzywnych czy lekkich dań z kurczakiem.
• Banan dojrzały – naturalnie słodki, łagodny dla żołądka, pomaga zagęścić stolec przy skłonności do biegunek.
• Jabłko duszone lub pieczone bez skórki – lekkie źródło błonnika rozpuszczalnego, dobrze sprawdza się jako dodatek do kleików czy budyniów.
• Gotowane ziemniaki i puree ziemniaczane – sycące, a jednocześnie łatwe do strawienia, szczególnie w połączeniu z marchewką.
• Marchewka puree – klasyczny składnik diety lekkostrawnej, wspiera regenerację jelit i jest zwykle dobrze tolerowana.
• Pierś z kurczaka gotowana lub przygotowana na parze – chude białko niezbędne przy odbudowie tkanek po zapaleniu żołądka czy po wrzodach.
• Białe ryby gotowane, np. dorsz – lekkie źródło białka i cennych minerałów, bez nadmiaru tłuszczu.
• Jajko na miękko lub omlet na parze – łagodna forma jaj, zwykle lepiej tolerowana niż jaja na twardo czy smażona jajecznica.
• Jogurt naturalny bez cukru (jeśli tolerowany) – w małych porcjach może wspomagać florę jelitową, zwłaszcza po antybiotykoterapii.
• Kisiel (np. z siemienia lnianego lub z łagodnych owoców) – oblepia ściany przewodu pokarmowego i zmniejsza podrażnienie.
• Bułka pszenna jasna, sucharki – neutralne, lekkostrawne pieczywo dobre jako dodatek do zup i kremów.

Najczęściej dobrze sprawdza się podział: 1–2 porcje chudego białka dziennie (np. 70–100 g kurczaka lub dorsza na posiłek), 2–3 porcje gotowanych warzyw (po około 100 g) oraz 3–4 mniejsze porcje produktów skrobiowych, takich jak kleiki, ryż czy puree ziemniaczane.

Produkty przeciwwskazane przy bólach żołądka i wzdęciach

Przy diecie żołądkowej i przy wzdęciach warto zrezygnować z produktów, które silnie pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, są wzdymające lub długo zalegają w przewodzie pokarmowym, ponieważ mogą wyraźnie nasilać ból i uczucie pełności.

• Potrawy smażone i panierowane – wymagają dużej ilości tłuszczu, długo zalegają w żołądku i nasilają zgagę.
• Tłuste sosy i śmietanowe zupy – zwiększają wydzielanie kwasu i często powodują uczucie „ciężkości” po posiłku.
• Pikantne przyprawy, jak chili, pieprz czy ostre curry – podrażniają śluzówkę i wzmagają pieczenie za mostkiem.
• Surowe warzywa kapustne (kapusta, kalafior, brokuły) – silnie wzdymają, co przy wrażliwych jelitach kończy się bólem i gazami.
• Rośliny strączkowe, np. fasola, groch, ciecierzyca – obfitują w błonnik i związki gazotwórcze, źle znoszone w ostrej fazie dolegliwości.
• Pełnoziarniste otręby i grube kasze w ostrej fazie choroby – mechanicznie drażnią ściany jelit i mogą nasilać biegunkę.
• Napoje gazowane – rozciągają ścianę żołądka, sprzyjają odbijaniu i nasilają refluks żołądkowo-przełykowy.
• Alkohol – uszkadza błonę śluzową i zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
• Kawa oraz mocna czarna herbata – pobudzają wydzielanie kwasu solnego i mogą nasilać ból.
• Kwaśne owoce cytrusowe i soki z nich – dodatkowo zakwaszają treść żołądkową i drażnią śluzówkę.
• Surowe orzechy i pestki – są tłuste i bogate w błonnik, trudne do strawienia przy aktywnym zapaleniu.
• Nabiał tłusty, np. śmietana, ser żółty – długo zalega w żołądku i często nasila zgagę.

Po ustąpieniu ostrej fazy możesz pojedyncze, bardziej problematyczne produkty wprowadzać stopniowo, w małych porcjach, obserwując reakcję organizmu przez kilka dni.

Układaj jadłospis – praktyczne zasady

Najważniejsze podejście przy układaniu diety na chory żołądek i jelita to indywidualizacja, bo jedna osoba bez problemu zje banany, a inna gorzej zniesie nawet kleik ryżowy. Warto prowadzić krótki dziennik objawów, w którym zapiszesz, co zjadłeś, kiedy pojawił się ból, zgaga, biegunka czy wzdęcia i jak długo trwały. Przy przewlekłych schorzeniach, takich jak zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, choroba wrzodowa czy IBS, dobrze jest współpracować z gastroenterologiem oraz dietetykiem, którzy pomogą dobrać odpowiednią wersję diety lekkostrawnej, diety żołądkowej, a przy zespole jelita drażliwego często także dieta low‑FODMAP.

W planowaniu jadłospisu możesz inspirować się takimi układami jak „Dieta żołądkowa – przykładowe menu” oraz „Dieta żołądkowa – przepisy”, traktując je jako bazę do modyfikacji pod własną tolerancję.

Częstotliwość posiłków i wielkość porcji 5–6 dziennie

Przy problemach żołądkowo-jelitowych zwykle zaleca się 5–6 małych posiłków dziennie, zamiast dwóch dużych. Przykładowo porcja zupy powinna mieć mniej więcej 200–300 ml, porcja puree czy kleiku ok. 100–150 g, a porcja chudego białka 70–100 g. Mniejsze, ale częstsze posiłki mniej rozciągają ścianę żołądka, ograniczają nadmierne wydzielanie kwasu i zmniejszają ryzyko refluksu oraz uczucia przepełnienia po jedzeniu.

Warto zachować 2–3-godzinne odstępy między posiłkami i nie jeść obfitych dań tuż przed snem.

Metody przygotowania i temperatura potraw

Przy wrażliwym żołądku wybieraj gotowanie na parze, gotowanie w wodzie, duszenie bez obsmażania i pieczenie bez dodatku tłuszczu. Tak przygotowane potrawy mają delikatniejszą strukturę, zawierają mniej związków drażniących śluzówkę i są znacznie łatwiejsze do strawienia niż dania smażone czy grillowane. Gotowanie na parze pozwala zachować więcej witamin z warzyw, a lekkie duszenie chudego mięsa czy dorsza dobrze wpisuje się w założenia diety lekkostrawnej.

Optymalna dla chorego żołądka jest temperatura potraw lekko ciepłych, nie lodowatych i nie bardzo gorących, ponieważ skrajne temperatury mogą wzmagać ból oraz podrażnienie błony śluzowej.

Przy ostrej fazie dolegliwości preferuj potrawy o gładkiej konsystencji (kleiki, puree, zupy krem) i unikaj produktów zwiększających perystaltykę, takich jak surowe warzywa kapustne czy fasola, a produkty bogate w błonnik wprowadzaj dopiero po wyraźnym zmniejszeniu objawów.

Przepisy na zdrowe dania – szybkie i lekkostrawne pomysły

Przepisy w diecie na chory żołądek i jelita powinny być proste, z niewielką liczbą składników, szybkie w przygotowaniu, lekkostrawne i możliwe do łatwego modyfikowania przy różnych schorzeniach. Dobrze, jeśli możesz je wykorzystać zarówno przy zapaleniu żołądka, refluksie, jak i po ostrzejszych epizodach, np. po krwawieniu z przewodu pokarmowego.

W dalszej części znajdziesz łagodne, uproszczone wersje potraw takich jak Zupa ziemniaczano-dyniowa, kotlety na parze, kurczak z jabłkami w wersji duszonej lub parowanej, pudding gruszkowy oraz modyfikację przepisu typu „Kurczak z warzywami pieczony w piekarniku” do formy bardziej delikatnej.

Kleiki, zupy krem i puree – proste przepisy

Każdy z poniższych przepisów ma prostą wersję dla osób z łagodniejszymi objawami oraz możliwość dalszego „rozrzedzenia” czy rozdrobnienia dla osób tuż po ostrym epizodzie, kiedy najlepiej tolerowane są posiłki półpłynne.

1. Kleik ryżowy na wodzie

1. Ryż biały dokładnie opłucz pod bieżącą wodą, aby wypłukać nadmiar skrobi.
2. Zalej ryż wodą, zagotuj, po czym zmniejsz ogień i gotuj bardzo powoli, mieszając od czasu do czasu.
3. Gotuj do uzyskania konsystencji gęstej papki, w razie potrzeby dolej odrobinę wody.
4. W ostrzejszej fazie możesz dodatkowo zmiksować kleik na gładko, aby ułatwić trawienie.

Porcja ok. 250 g kleiku dostarcza w przybliżeniu 180–200 kcal.

2. Zupa ziemniaczano-dyniowa (wersja krem)

1. Dynię i ziemniaki pokrój w kostkę, przełóż do garnka i zalej wodą.
2. Gotuj na małym ogniu, aż warzywa będą bardzo miękkie.
3. Zmiksuj całość na gładki krem, dodając na końcu niewielką ilość oleju lub masła.
4. Dla osób po ostrym epizodzie rozcieńcz zupę dodatkową wodą, aby uzyskać rzadszą, łagodniejszą konsystencję.

Porcja ok. 300 ml kremu ma około 160–190 kcal, w zależności od ilości tłuszczu.

3. Puree marchewkowo-ziemniaczane

1. Marchew i ziemniaki pokrój na kawałki, włóż do garnka, zalej wodą i gotuj do bardzo miękkiej konsystencji.
2. Odlej większość wody, pozostawiając niewielką ilość na dnie.
3. Dodaj odrobinę mleka lub wody i rozgnieć całość tłuczkiem albo zmiksuj blenderem.
4. Na końcu dodaj niewielką ilość masła lub oleju, aby puree było kremowe, ale nadal lekkostrawne.

Porcja ok. 200 g puree zawiera średnio 150–180 kcal.

W zależności od tolerancji możesz modyfikować przepisy, np. zamiast masła użyć minimalnej ilości oleju rzepakowego lub przygotować zupy i kleiki na wodzie, jeśli nawet lekki bulion warzywny powoduje dyskomfort.

Dania białkowe i łagodne desery – obiady i kolacje

Białko jest potrzebne, aby regenerować błonę śluzową żołądka i jelit oraz utrzymać masę mięśniową, dlatego w diecie żołądkowej nie warto go nadmiernie ograniczać, lecz wybierać łagodne źródła.

1. Kotlety na parze z kurczaka

1. Bułkę namocz w wodzie lub mleku, następnie dobrze odciśnij.
2. Połącz mięso z bułką, białkiem jajka i zieleniną, całość dokładnie wymieszaj.
3. Uformuj małe, podłużne kotleciki i ułóż je w naczyniu do gotowania na parze.
4. Gotuj na parze około 15–20 minut, aż kotlety będą miękkie i soczyste.

Porcja 2 kotletów dostarcza ok. 20–25 g białka; alternatywą mogą być delikatne kotlety z dorsza lub miękkie tofu gotowane na parze.

2. Kurczak z jabłkami – wersja duszona

1. Pierś z kurczaka pokrój na mniejsze kawałki, jabłko w cienkie plasterki.
2. Na dnie garnka rozprowadź olej, dodaj kurczaka, podlej niewielką ilością wody.
3. Dusz mięso na małym ogniu, a po kilku minutach dodaj plasterki jabłka i szczyptę cynamonu.
4. Kontynuuj duszenie pod przykryciem, aż kurczak będzie miękki, a jabłka się rozpadną, tworząc łagodny sos.

Porcja ok. 150 g kurczaka z jabłkami dostarcza 25–30 g białka; w podobny sposób możesz dusić indyka lub rybę białą.

3. Pudding gruszkowy

1. Gruszkę pokrój w kostkę i duś w małej ilości wody, aż będzie miękka.
2. W osobnym garnku zagotuj mleko, wsyp kaszę mannę i gotuj kilka minut, mieszając, by powstał gęsty budyń.
3. Połącz kaszę z uduszoną gruszką i miodem, całość krótko zmiksuj na gładko.
4. Przelej masę do miseczek i pozostaw do lekkiego przestudzenia; podawaj letnią.

Porcja puddingu (ok. 200 g) dostarcza średnio 7–10 g białka, w zależności od rodzaju mleka; jako alternatywę możesz wykorzystać jogurt naturalny lub tofu silken jako bazę deseru.

Najlżejsze z powyższych przepisów – małe porcje kotletów na parze bez dodatków oraz pudding gruszkowy – dobrze sprawdzą się jako wieczorna kolacja, pod warunkiem zjedzenia ich na 2–3 godziny przed snem.

Przy wprowadzaniu białka zaczynaj od łatwo przyswajalnych źródeł, takich jak jajko na miękko, chuda ryba gotowana na parze czy drobno rozdrobnione mięso drobiowe i obserwuj reakcję organizmu; jeśli ból lub wzdęcia się nasilą, zrób 48–72 godziny przerwy przed kolejną próbą spożycia tego samego produktu.

Dieta przy wybranych schorzeniach – refluks, wrzody i krwawienia z przewodu pokarmowego

Przy refluksie żołądkowo-przełykowym, chorobie wrzodowej oraz przy krwawieniach z przewodu pokarmowego ogólne zasady diety lekkostrawnej są podobne, ale szczegóły różnią się w zależności od rozpoznania. Przy refluksie szczególnie ważne jest ograniczenie kwasotwórczych produktów i objętości posiłków, przy wrzodach – wykluczenie mocno drażniących substancji, a przy krwawieniach – bardzo ostrożne, restrykcyjne żywienie i ścisła współpraca z lekarzem.

Przy refluksie żołądkowo-przełykowym najistotniejsze jest unikanie jedzenia obfitych posiłków, leżenia po jedzeniu oraz produktów osłabiających napięcie dolnego zwieracza przełyku, takich jak tłuste potrawy, czekolada, alkohol, kawa i mocna herbata. Lepsze będą niewielkie posiłki o umiarkowanej objętości, jedzone powoli w pozycji siedzącej. Przykładowy dobrze tolerowany posiłek to zupa krem z dyni, kromka pieczywa pszennego i kawa zbożowa zamiast kawy tradycyjnej.

W chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy szczególną rolę odgrywa dieta żołądkowa, która ogranicza produkty pobudzające wydzielanie soku żołądkowego i podrażniające błonę śluzową. Niewskazane są potrawy smażone, wędzone, bardzo kwaśne czy pikantne, a także alkohol i palenie tytoniu. Dobrze sprawdzają się łagodne zupy krem, gotowane chude mięso, biały ryż, puree z ziemniaków, gotowana marchew czy kleik ryżowy, np. obiad w postaci delikatnej zupy jarzynowej i kotleta z kurczaka na parze z puree ziemniaczanym.

Przy krwawieniach z przewodu pokarmowego dieta musi być ustalona bezpośrednio przez lekarza, a w pierwszym okresie często obowiązują bardzo restrykcyjne ograniczenia, łącznie z żywieniem dożylnym czy płynami klarownymi. W późniejszym etapie stopniowo wdraża się dietę lekkostrawną z ograniczeniem błonnika, alkoholu oraz silnie drażniących przypraw i produktów. Przykładowy bezpieczniejszy posiłek w okresie przejściowym to kleik ryżowy na wodzie, niewielka ilość gotowanego kurczaka i kompot z pieczonych jabłek bez cukru.

W opisach typu „Dieta przy krwawieniu z przewodu pokarmowego – podstawowe zalecenia”, „Jak może wyglądać jadłospis przy krwawieniu z przewodu pokarmowego” czy „Dieta przy krwawieniu – przepisy” warto w praktycznym poradniku umieścić przykładowy, bardzo łagodny jadłospis z dokładnie rozpisanymi porcjami i konsystencją posiłków.

Kiedy szukać pomocy i jak długo stosować dietę

Przy problemach żołądkowo-jelitowych są objawy, które wymagają natychmiastowej konsultacji medycznej: krwawienie z przewodu pokarmowego, ciemne, smoliste stolce, wymioty z domieszką krwi lub fusowate, gwałtowna, niezamierzona utrata masy ciała, silny, narastający ból brzucha, którego nie da się złagodzić, wysoka gorączka z towarzyszącymi bólami brzucha.

Dieta przy ostrym zapaleniu żołądka czy zaostrzeniu refluksu trwa zwykle od kilku dni do około dwóch tygodni, po czym jadłospis można stopniowo rozszerzać przez kolejne 2–6 tygodni, obserwując tolerancję. W przewlekłych chorobach, takich jak choroba wrzodowa związana np. z zakażeniem Helicobacter pylori czy przewlekłe zapalenie żołądka, pewne modyfikacje żywieniowe pozostają na stałe. Wszystkie te okresy są jednak orientacyjne i warto je dopasować do wyników badań, nasilenia objawów i zaleceń lekarza.

Przy przewlekłych dolegliwościach ze strony żołądka i jelit oraz przy podejrzeniu chorób wymagających leczenia, takich jak wrzody żołądka czy choroby zapalne jelit, dobrze jest skorzystać z konsultacji gastroenterologa i dietetyka, aby wspólnie dobrać bezpieczny i skuteczny model żywienia.

W przepisach możesz wykorzystywać łagodne wersje znanych dań, takich jak Zupa ziemniaczano-dyniowa, „Kurczak z warzywami pieczony” przerobiony na duszony lub gotowany na parze, Kotlety na parze, Pudding gruszkowy czy delikatny Kurczak z jabłkami. Dzięki temu jadłospis diety lekkostrawnej będzie bardziej urozmaicony, a jednocześnie zgodny z zasadami diety żołądkowej i wskazaniami przy refluksie, wrzodach czy po krwawieniach z przewodu pokarmowego.

Przy redagowaniu szerszego poradnika warto też wykorzystać nagłówki i frazy w rodzaju „Dieta żołądkowa – przykładowe menu” czy „Dieta przy krwawieniu z przewodu pokarmowego – podstawowe zalecenia”, umieszczając pod nimi konkretne, szczegółowo rozpisane jadłospisy i przepisy jako praktyczne uzupełnienie ogólnych reguł diety.

Na końcu dobrze umieścić krótki blok „Kiedy skonsultować się z lekarzem” z jasną informacją, że przy niepokojących objawach czy wątpliwościach warto zadać pytanie specjaliście gastroenterologii i nie zwlekać z wizytą, zachęcając czytelnika do aktywnego zadawania pytań lekarzowi lub dietetykowi, zamiast polegać wyłącznie na samodzielnych poszukiwaniach informacji.

Co warto zapamietać?:

• Cel i alarmowe objawy: dieta lekkostrawna ma zmniejszać ból, zgagę, nudności, wzdęcia i biegunkę, wspierać gojenie śluzówki i zapobiegać odwodnieniu; natychmiastowa konsultacja lekarska przy krwawieniach, smolistych stolcach, wymiotach z krwią/fusami, gwałtownej utracie masy, silnym narastającym bólu lub wysokiej gorączce.
• Co jeść i ile: preferuj produkty niskoresztkowe i niskotłuszczowe — biały ryż, jasne pieczywo/sucharki, drobne kasze, gotowane warzywa (marchew, dynia, ziemniak, cukinia), chude białko (kurczak, indyk, dorsz) 1–2 porcje dziennie po 70–100 g, 2–3 porcje gotowanych warzyw ~100 g, 3–4 porcje skrobiowe; kleik ryżowy 250 g ≈180–200 kcal, krem z dyni 300 ml ≈160–190 kcal; płyny niegazowane, napary ziołowe, fermentowane mleczne jeśli tolerowane.
• Czego unikać: potraw smażonych i panierowanych, tłustych sosów, pikantnych przypraw, surowych kapustnych, roślin strączkowych, pełnoziarnistych otrębów, napojów gazowanych, alkoholu, kawy, kwaśnych owoców, surowych orzechów i tłustego nabiału — stopniowo wprowadzać trudniejsze produkty po ustąpieniu objawów.
• Metody przygotowania i częstotliwość posiłków: gotowanie na parze, gotowanie w wodzie, duszenie bez obsmażania, pieczenie bez tłuszczu; potrawy lekko ciepłe i gładkiej konsystencji w ostrej fazie (kleiki, puree, zupy‑kremy); 5–6 małych posiłków/dzień, odstępy 2–3 godziny, porcje przykładowo: zupa 200–300 ml, puree/kleik 100–150 g, białko 70–100 g; nie jeść tuż przed snem.
• Praktyka i czas stosowania: proste przepisy (kleik ryżowy, krem ziemniaczano‑dyniowy, puree marchewkowe, kotlety z kurczaka na parze, duszony kurczak z jabłkiem, pudding gruszkowy); ostra faza zwykle kilka dni–2 tygodnie, stopniowe rozszerzanie przez 2–6 tygodni; przy przewlekłych schorzeniach (wrzody, refluks, IBS) współpraca gastroenterologa i dietetyka (rozważyć dietę low‑FODMAP przy IBS) jest wskazana.